Phân tích bài ca dao “Bắc thang lên tận cung mây”

Loading...

bac thang len tan cung may

Đề bài: Em hãy phân tích bài ca dao:

“Bắc thang lên tận cung mây
Hỏi sao Cuội phải ấp cây cả đời
Cuội nghe thấy nói, Cuội cười:
Bởi hay nói dối, phải ngồi gốc cây”

Bài làm

Chú Cuội là một nhân vật rất quen thuộc với tuổi thơ của mỗi người dân Việt Nam. Cứ mỗi dịp Tết Trung Thu, những đứa trẻ lại háo hức nhìn lên vệt đen trên mặt trăng, và nghe bà, nghe mẹ kể về sự tích Chú Cuội cung trăng. Và cũng đã có rất nhiều bài ca dao, truyện cổ tích nói về sự tích này. Bài ca dao sau cũng là một trong số đó:

“Bắc thang lên tận cung mây

Hỏi sao Cuội phải ấp cây cả đời

Cuội nghe thấy nói, Cuội cười:

Bởi hay nói dối, phải ngồi gốc cây.”

Đêm trăng tròn, là khi mặt trăng tròn nhất, sáng nhất, người ta có thể nhìn thấy trên mặt trăng có vệt đen giống hình một người đang ngồi gốc cây đa. Từ một hiện tượng tự nhiên, ông cha ta đã sáng tác ra một câu chuyện hư cấu để giải thích cho hiện tượng này, đồng thời cũng đem đến bài học sâu sắc cho những thế hệ sau này.

Về câu chuyện Cuội lên cung trăng, trong dân gian có hai cốt truyện. Tuy nhiên, trong bài ca dao này, nguyên nhân chú Cuội phải lên cung trăng ngồi gốc đa là do nói dối quá nhiều, khiến cho mọi người xung quanh tức giận nên bị trời đày lên ngồi một mình ở gốc đa.

Câu hỏi như mỉa mai “ Hỏi sao Cuội phải ấp cây cả đời” đã cho thấy cái nhìn tiêu cực của người đời đối với việc Cuội nói dối, dù đó là chuyện của ngày xưa, và Cuội đã phải ngồi gốc đa bao năm để chuộc lại lỗi lầm.

Bài ca dao như lời kể của một người nào đó, nhân dịp rảnh rỗi phải bắc thang lên tận cung mây, hỏi thăm Cuội xem tình hình thế nào. Rồi được Cuội cười và nói: “Bởi hay nói dối phải ngồi gốc cây”.

Đã nhiều năm trôi qua, một mình nơi gốc đa quạnh quẽ, chắc có lẽ chú Cuội đã thấm thía về lỗi lầm của mình, và có lẽ cũng đã quen với cái nhìn mỉa mai, khắt khe của xã hội, nên cũng chỉ biết cười, và thừa nhận lỗi lầm. Câu thơ cuối với mối quan hệ nhân – quả mà Cuội thẳng thắn thừa nhận: Bởi….vì. Cuội biết lỗi lầm của mình rất lớn, và cũng chấp nhận hình phạt ấp cây cả đời như một lẽ tất nhiên.

Nói dối là một tật xấu rất lớn, mà hầu như rất nhiều người mắc phải, và nhiều lời nói dối còn gây ra những hiểm họa khôn lường cho chính bản thân người đó và những người xung quanh. Bài thơ như một lời cảnh tỉnh mọi người, rằng đừng để nói xấu trở thành thói quen, thành tật xấu, thành bản chất, để rồi đánh mất niềm tin của gia đình, bạn bè, xã hội. Khi bị những người xung quanh xa lánh – thì hình phạt đó chẳng khác gì chú Cuội quanh năm suốt tháng vò võ một mình cả.

Bài ca dao nhẹ nhàng, hóm hỉnh không chỉ là lời khuyên bảo nhẹ nhàng đối với các em nhỏ mà còn đối với tất cả mọi người, lấy hiện tượng hư cấu của chú Cuội mà cảnh tỉnh về tật nói dối – tật xấu mà ai cũng có thể mắc phải.

Loading...

Xem thêm

No comments yet.

You must be logged in to post a comment.